A-) TİCARET SİCİL MEMURLUĞUNUN VERDİĞİ HİZMETLER:
1-)Şirket kuruluş ve tadil işlemlerini incelemek
2-)Gerçek ve Tüzel kişi tacirlerin tescilini yapmak,meydana gelen değişiklikleri ve terkleri tescil etmek.
3-)Sicil Tasdiknamesi,Tapu Belgesi,Noter Belgesi v.d belgeleri hazırlamak.
4-)Kuruluşu gerçekleşmiş şirketlerin Vergi dairesi,Bağ-Kur,İş-Kur,SSK,kurumlara kuruluş bildirimlerinde bulunmak
5-)Ticari İşletme Rehininin tescilini yapmak.
6-)Resmi kurumlarla yazışmalar yapmak,bu kurumlara istenilen bilgileri sunmak.
7-)Aleniyet ilkesi gereği dosyaların incelenmesi mükelleflere veya diğer tüm ilgililere sunmak.
8-)Şirketlerin ana sözleşmeleriyle ilgili yaptığı işlemlerin yasaya uygunluğunu denetlemek ve sağlamak,uygunsuzluğun tespitini ihtar etmek ve cezalandırılması için Mahkemelere bildirmek.
B-) SİCİL ÇALIŞANLARININ TABİ OLDUĞU HÜKÜMLER:
Sicil Memurluğunda görevli personel özlük işlemlerinde oda çalışanlarının tabi olduğu mevzuat uygulanır.Ticaret Sicil Memur ve yardımcıları ile diğer personel,görevleriyle ilgili suçlardan dolayı devlet memuru gibi cezalandırır ve bunlara karşı işlenmiş suçlar devlet memuruna işlenmiş sayılır.
Ticaret Sicil memurlarının vereceği tescil,tadil ve terkinle ilgili kararlara karşı tebliğden itibaren 8 gün içinde sicilin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli Asliye Ticaret Mahkemesine itiraz edebilir.
C-) ALENİYET İLKESİ:
Herkes ticaret sicilindeki yazıları ve tescil muamelelerinin dayandığı dilekçe ile,beyanname,senet,vesikalar ve ilanların yayınlandığı gazeteler gibi dairede saklanan bütün vesikaları inceleyebileceği gibi,bunların tasdikli örneklerini de isteyebilir.(TTK.37 fıkra :2, T.S.T.11)
D-) HARÇ MÜKELLEFİYETİ:
Sicil memurundan harca tabii herhangi bir istekte bulunan yahut bir örnek isteyen kimse kanuni harç ödemedikçe isteği üzerinde hiçbir muamele yapılamaz. (T.S.T.12)
E-) SİCİL MEMURUNUN İNCELEME MÜKELLEFİYETİ VE TESCİL İSTEĞİNİN REDDİ,İTİRAZ:
İNCELEME:
Sicil memuru Ticaret Sicili Tüzüğünün 28.maddesine göre tescili istenilen vakıanın tescili için kanun ve tüzüğün derpiş ettiği bütün şartların yerine getirilmiş olup olmadığını re'sen araştırır.Memur, tescil edilecek vakıanın gerçeğe uygun olup olmadığı veya 3.şahıslarda yanlış düşünceler uyandırabilecek mahiyette bulunup bulunmadığı veyahut amme intizamına aykırı olup olmadığı cihetlerini ve hükmi şahısların tescilinde şirket ana sözleşmesinin kanunun emredici hükümlerine aykırı bulunup bulunmadığını araştırmakla görevlidir. Memurun yaptığı inceleme sonucu eksik olduğu anlaşılan bir işlemin varlığı halinde bunları yazı ile ilgiliye bildirmesi ve bu cihetlerin ve delillerin tamamlanması için uygun bir mehil verilmesi lazımdır.
RED :
Ticaret Sicili Memuru ticaret odası, cumhuriyet savcılığı ve emniyet teşkilatı tarafından, işletmenin durumu ve sahibinin mali durumu hakkında gizli tahkikat yaptırıp bu tahkikatın neticesinde işletmenin beyanda bulunduğu durumda bulunup bulunmadığı veya sahibinin mali durumunun işletmenin gerçekten faaliyette geçtiği kısımlar itibariyle böyle bir işletmeye elverişli olmadığına kanaat getirdiği takdirde tescil isteğini TTK 34.maddesinin1., 2.ve 3.fıkralarına göre reddeder.
Yine işlemlerin kanunun emredici hükümlerine aykırı veya eksik olması veyahut mukaveleler üzerinde notere imza tasdiki muamelesinin yaptırılması sebebi ile muteberlik şeklinin yerine getirilmemiş bulunması gibi esasa ait sebeplerden dolayı kanuna uygun görülmemesi halinde sicil memuru, isteği doğrudan doğruya reddeder.(TTK.34 fıkra :2,279,300,390,395,398 fıkra 5)
İTİRAZ:
İlgililer sicil memurunun tescil,tadil ve terkinine ilişkin verdiği karara,kararın kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 8 gün içinde Ticaret Sicilinin bulunduğu yerdeki ticari davalara bakmakla görevli Asliye Hukuk Mahkemesine itiraz edebilir.
TTK.35-36 maddeleri ve yine T.S.T.9-30 maddeleri gereğince de mahkemenin vereceği kararlar aleyhine ilgililer ve sicil memuru tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içinde HMUK hükümlerince temyiz edebilirler.
F-) ARAŞTIRMA VE İHBAR MÜKELLEFİYETİ
Ticaret sicili memurluğu, imkan ve teşkilatın müsaadesi nispetinde tescile tabi işletmelerin sahiplerini araştırmaya ve tescile tabii vakıaların tescilini sağlamaya, vakıalara uymaz duruma gelmiş veya kanuna aykırı bulunan tescilleri araştırarak tespite mecburdur. Sicil memuru, tescille ilgili hususların araştırılması için diğer oda personelinden de yararlanabilir. ( T.S.T. m.45)
G-) MÜEYYİDELER:
Bir unvan ve işletmeyi yahut tescil edilmiş bir unvan veya işletmeye ait değişiklikleri tescil ettirmekle mükellef bulunan kimsenin bu mükellefiyeti kanuni müddeti içinde yerine getirmemiş olduğunu öğrenen sicil memuru durumu Cumhuriyet Savcılığına bildirmeye mecburdur.(TTK. M.53 fıkra 1, M.33 fıkra 1, T.S.T.39)
Tescilin mecburi olduğu halde kanuni şekilde ve müddeti içinde tescili istenmemiş bulunan bir ciheti öğrenen sicil memuru ilgilileri tayin edeceği bir müddet içinde kanuni mecburiyeti yerine getirmeye veya tescilden kaçınma için haklı bir sebep bulunduğu iddiasında ise o sebebi gayet açık ve etraflı olarak ve onu ispata elverişli delilleriyle beraber bildirmeye davet eder.(T.S.T.40) Bu davet sonuçsuz kalırsa TTK.35 md.2 fıkra hükmü uyarınca para cezasına mahkum edileceği ihtar olunur. Bu yazı ilgiliye Tebligat Kanunu hükümlerine göre tebliğ edilir.
H-) İLGİLİLER:
Tescil,ilgililer veya salahiyetli temsilcileri ile hukuki halefleri tarafından istenir.İlgilinin kim olduğunu kanun veya tüzük hükmü bildirir. İlgililer hakiki şahıs olması halinde kendisi veya sözleşme ile kendisine salahiyet verilmiş temsilcisi,tacirin hükmi şahıs olması halinde onun salahiyetli uzuvları veya salahiyetli temsilcileridir.(T.S.T.31)
Bir vakıanın tescilini istemeğe birkaç kimse mecbur veya salahiyetli olduğu takdirde kanunda aksine hüküm bulunmadıkça bunlardan birisinin istekte bulunması kafidir.(T.S.T.30)
İ-) İLAN
Kanunun ilanını emrettiği kayıtlar, başkaca bir hükmü bulunmadıkça olduğu gibi ilan olunur. İlan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayınlanır. Sicil kaydının, gerek olduğu gibi, gerekse hülasa olarak ilanı gereken hallerde ilan müsveddesinin sicil memuru tayininde yazılması ve mühürlenip imzalanması ve yazının baş tarafına "ticaret sicil memurluğundan" şeklinde adının konulması lazımdır.(T.S.T.101)
102.madde gereğince müsveddenin sicil memurunca verilen müddet içinde sicil memurundan alınmamış ve ilanın kanuni müddet içinde veyahut bu müsveddenin geçmiş olduğu hallerde müsvedde memurdan alınır alınmaz gazeteye verilmemiş olduğu takdirde ilanın mahiyetine göre T.C.K.53 maddesinin son fıkrası ve bunun şümulüne girmeyen durumlarda T.C.K.526 maddesi hükümlerinin tatbiki için sicil memuru, mecburiyetin yerine getirilmediğini cumhuriyet savcılığına bildirir.
Ticari İşletmeler
TİCARİ İŞLETME VE TACİR:
Ticari İşletme; Ticarethane veya fabrika yahut ticari şekilde işletilen diğer müesseseler,ticari işletme sayılır,denmektedir.(TTK.11)
Tacir; Bir ticari işletmeyi,kısmen dahi olsa kendi adına kendi işleten kimseye denir.Bir ticari işletmeyi kurup açtığını,sirküler gazete,radyo ve sair ilan vasıtalarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline kaydettirerek keyfiyeti ilan etmiş olan kimse fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır (TTK.14). Bir ticari işletme açmış gibi,ister kendi adına,ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına muamelelerde bulunan kimse,hüsnüniyet sahibi üçüncü şahıslara karşı tacir gibi mesul olur.
TACİR - ESNAF AYIRIMI:
TACİR: Tacir sıfatını kazanabilmek için bir ticari işletmenin var olması,bu işletmenin işletilmesi,yine bu işletmenin kısmen de olsa kendi adına işletmesi gerekmektedir.
ESNAF: İster gezici olsunlar,ister bir dükkanda veya bir sokağın muayyen yerlerinde sabit bulunsunlar,iktisadi faaliyeti nakdi sermayesinden ziyade bedeni çalışmasına dayanan ve kazancı ancak geçimini sağlamaya yetecek derecede az olan sanat ve ticaret sahipleri tacir değildirler (TTK.17). Gelir vergisinden muaf olanlar,götürü usulde vergilendirilenler ve yine V.U.K.177 maddesine göre;nakdi limitlerin yarısını,aynı maddenin 2 no.lu bendinde yazılı nakdi limitin tamamını aşmayanlar esnaf sayılmaktadır.
TİCARET ÜNVANI VE İŞLETME ADI:
Hakiki ve hükmi şahıs olan her tacir,bir ticaret unvanı seçmeğe ve kullanmaya, işletmesini ve unvanını ticaret sicile tescil ettirmeğe mecburdur.(T.S.T.13)
Hakiki şahıs olan tacirlerin ticaret unvanı,onların ad ve soyadlarından meydana gelir.Ad ve soyadı kısaltılmaksızın bütün harfleriyle yazılır.Bir tacirin unvanını meydana getirmek üzere ad ve soyadına yapacağı ilavelerin tacirin hüviyeti veya işletmenin genişliği ve ehemmiyeti yahut mali durumu hakkında 3.şahıslarda yanlış bir kanaat meydana gelmesine yer verebilecek mahiyette veya gerçeğe yahut amme intizamına aykırı olmaması şarttır.(T.S.T.8)
Tek başlarına ticaret yapan hakiki şahıslar,ticaret unvanlarına bir şirketin mevcut olduğu zannını uyandırabilecek ilaveleri yapamazlar.
TÜRK,TÜRKİYE,CUMHURİYET,MİLLİ kelimeleri,bir ticaret unvanına ancak Bakanlar kurulu kararı ile konulabilir.
Kolektif şirketin ticaret unvanının bütün ortakların veya hiç olmazsa ortaklardan birinin ad ve soyadı ile ortada şirket ile ilişkisi bulunduğu, şirketin kolektif olduğunu gösterecek sözleri içermesi şarttır.(TTK.19)
Adi ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin unvanı,komandite ortaklardan hiç olmazsa birinin ad ve soyadı ile ortada şirket ile ilişkisi bulunduğunu gösteren sözlerden meydana gelir. Komanditer ortakların ad ve soyadlarının kullanılması yasaktır.(TTK.44)
Limited, Anonim ve Kooperatiflerde ise, işletmelerin hangi iş ile iştigal ettiğinin gösterilmesi gerekmektedir. Unvanlarında limited, anonim veya kooperatif olduğu belirtilmelidir. Şirketin nev'ini gösteren sözler kısaltılarak yazılamaz.
Donatma İştirakinde ticaret ünvanı, müşterek donatanlardan en az birisinin ad ve soyadlarından ve donatma iştirakinin bulunduğunu gösteren sözlerden meydana gelir. Soyadları ile gemi adının tam olarak yazılması zorunludur.
Diğer Tüzel Kişilerde: Gayesine varmak için bir ticari işletme işleten derneklerle, vakıfların, kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümleri dairesinde idare edilmek veya ticari bir şekilde işletilmek üzere Devlet,Vilayet,Belediye gibi Amme hükmi şahısları tarafından kurulan ve hükmi şahsiyeti bulunan işletmelerin unvanları,kendi adlarının aynıdır.(TTK.46)
İŞLETME ADI:
İşletme sahibinin hedef tutmaksızın doğrudan doğruya işletmeyi tanıtmak ve benzer işletmelerden ayırt etmek maksadıyla ad kullanan işletme sahipleri,bu adları tescil ettirmeye mecburdur.(T.S.T.23)-
İşletme adının tescilinde onu meydana getiren sözlerin ayniyle sicile yazılması şarttır.
Aynı sicil dairesinde daha önce tescili yapılan işletme adlarını birbirinden ayırt etmeye yarayacak şekilde ilavelerin yapılması gerekmektedir.
|
